TÌM HIỂU VỀ BÀO CHẾ ĐÔNG DƯỢC

Câp nhật: 24/02/2020
  • Người đăng: admin
  • |
  • 30 lượt xem

1. BÀO CHẾ LÀ GÌ?

Bào có nghĩa là dùng sức nóng để thay đổi lý tính và dược tính của thuốc, tiện cho việc chế biến và điều trị.

Chế có nghĩa là dùng công phu thay đổi hình dạng, tính chất của dược liệu.

Nói chung, bào chế là công việc biến đổi tính thiên nhiên (thiên tính) của dược liệu thành những vị thành thuộc để phòng và trị bệnh. Trong tiếng Việt thường dùng danh từ thuốc chín đối nghĩa với danh từ thuốc sống, chữ chín có đủ nghĩa của 2 chữ Bào chế.

Tài liệu xưa để lại lâu đời nhất là quyển Bào chế luận của Lôi Hiệu (Trung Quốc) vào khoảng năm 420-479 và sau đổi là Lôi công bào chế. Quyển này vẫn có giá trị cho đến ngày nay.

bao-che-dong-duoc

2. MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC BÀO CHẾ

Nhằm những mục đích sau đây:

– Bỏ các tạp chất lộn trong dược liệu: mốc, sâu mọt.

– Để dễ thái miếng, dễ bảo quản, dễ tán ra bột hoặc dễ nấu cao để chế thành thuốc.

– Bỏ bớt vài bộ phận không cần thiết của dược liệu và làm cho vị đó tinh khiết thêm lên (Mạch môn bỏ lõi, Ngưu tất bỏ đầu).

– Giảm bớt độc tính của dược liệu (Mã tiền, Bán hạ, Hoàng nàn…)

– Thay đổi tính năng của vị thuốc bằng cách tẩm sao cho dễ tan vào nước, để dễ đồng hoá, dễ thấm hút (Quy, Hoàng bá, Bạch thược, tẩm rượu).

3. YÊU CẦU CỦA VIỆC BÀO CHẾ

Trần Gia Mô (1562) đời Minh có nói: Bào chế cốt ở chỗ vừa chừng, non quá thì khó kiến hiệu, già quá thì mất khí vị.

Câu này là một cách ngôn mấu chốt cho tất cả mọi người làm công tác bào chế Đông dược. Nhưng bào chế nào gọi là vừa chừng. Đạt được danh từ này thật là khó: Cắt, thái nên dày hay mỏng, sao nên già hay non…

Kỹ thuật bào chế đông dược trông qua thật là đơn sơ, nhưng nó đòi hỏi ở người bào chế nhiều kinh nghiệm, đã làm lâu năm trong nghề. Có 2 yêu cầu chính sau đây:

– Bảo đảm chất thuốc (phẩm chất), kỹ thuật đúng.

– Người bào chế giỏi, ngoài sự hiểu biết về dược tính, còn phải tuỳ trạng thái phẩm chất của vị thuốc, tuỳ từng yêu cầu của bài thuốc mà định việc bào chế cho được vừa chừng.

4. CÁC DẠNG THUỐC BÀO CHẾ

Thuốc thang: Thuốc thang là hỗn hợp các vị thuốc, cho vào siêu, đổ nước, sắc, lược bỏ xác, lấy nước

Thuốc cao: Là loại thuốc chiết xuất hoạt chất qua dung môi rồi cô đặc lại. Có nhiều loại: Cao lỏng, cao mềm, cao dẻo, cao khô dùng để uống trong và có loại dùng ngoài như cao dán, cao xoa.

Thuốc tễ: Là dạng thuốc mềm dẻo, hình cầu, lớn bằng hạt nhãn gồm thuốc và mật (mật ong, mật mía hoặc mạch nha).

Thuốc tán (bột): Là loại thuốc thể rắn, rời. Điều chế bằng cách tán dược liệu từ động vật, khoáng vật, thực vật thành bột vừa hay bột mịn để uống trong hoặc để xoa ngoài

Thuốc rượu: Là dùng rượu để rút hoạt chất của thuốc, như đem các vị thuốc ngâm vào rượu hoặc đun cách thủy, sau đó bỏ bã lấy rượu uống hay để xoa bóp bên ngoài.

5. CÁC PHƯƠNG PHÁP BÀO CHẾ DƯỢC THẢO

Thuỷ chế: Là phương pháp dùng nước rửa hoặc rượu để tẩy, mục đích làm sạch, mềm dược liệu, tiện cho việc thái mỏng, giảm độc tính hoặc thay đổi tính năng. Ngoài ra, còn dùng rượu, giấm, muối, gừng.. tẩm vào để thay đổi tính chất của dược liệu.

Hoà chế: Là cách để dược liệu tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với lửa, làm cho thuốc khô ráo, xám vàng, hoặc thành than với mục đích bảo quản hoặc để thay đổi tính chất và tăng hiệu lực của thuốc. Trước khi sao, dược liệu cần được phân loại to, nhỏ để khi sao vàng già và đều. Có 2 cách sao: Sao không thêm chất khác và sao có thêm chất khác.

Dùng cả lửa và nước (Thuỷ hoả hợp chế): Tức kết hợp lửa và nước để thay đổi tính chất của dược liệu.

6. ĐỊA CHỈ HỌC BÀO CHẾ ĐÔNG DƯỢC UY TÍN

Tại Trường Cao đẳng Lê Qúy Đôn, học viên tham gia lớp bào chế Đông dược sẽ được cung cấp các kiến thức đại cương chung và các kiến thức cơ sở của quá trình bào chế đông dược.

+ Học viên được thực hành trên các thiết bị đầy đủ, hiện đại phục vụ cho các kỹ thuật trong bài học.

+ Cam đoan sau khi hoàn thành khóa học 100% học viên sẽ làm được các kỹ thuật trong nội dung bài học.

+ Được cấp chứng chỉ tốt nghiệp “ Thực hành bào chế đông dược” theo quy định.

Hồ sơ để tham gia lớp bào chế Đông dược tại Cao đẳng Lê Qúy Đôn

Học viên tham gia lớp bào chế Đông dược tại Trường Cao đẳng Lê Qúy Đôn cần chuẩn bị những giấy tờ như sau:

+ Đơn đăng ký học (theo mẫu) – download tại website: www.lqd.edu.vn

+ 02 tấm hình 3×4 (ghi rõ họ và tên, ngày tháng năm sinh tại mặt đằng sau mỗi hình)

+ Chứng minh nhân dân (căn cước) photo công chứng

Địa chỉ nộp hồ sơ lớp Bào chế đông dược?

Phòng Tuyển Sinh – Trường Cao Đẳng Lê Quý Đôn

Cơ sở TP.HCM: Số 485 Phạm Văn Chiêu, P.13, Gò Vấp, TP.HCM

Điện thoại: 0286.6816.856 – 0904.725.678

Cơ sở Đồng Nai: Số 538 Quốc lộ 51, KP3, P.Long Bình Tân, Tp.Biên Hòa, Đồng Nai

Điện thoại: 0251.3938.222 – 0989.895.537 – 0989.052.255  – 0988.557.476

Website: lqd.edu.vn

Email: info@lqd.edu.vn

Thí sinh có thể đăng ký trực tuyến: TẠI ĐÂY.