Thăm quan Lê Quý ĐônThị trường lao động Nhật Bản admin | 11/10/2014 11:52:29

Thị trường lao động Nhật Bản: Mơ ước của người lao động Việt Nam

Trong nhiều năm gần đây, cung ứng lao động ra nước ngoài hay xuất khẩu lao động (XKLĐ) đang là xu thế được nhiều quốc gia đang phát triển hướng đến. Tại Việt Nam, hoạt động này được Đảng và Nhà nước triển khai từ năm 1980 và đã đem lại hiệu quả kinh tế, góp phần nâng cao đời sống chất lượng của nhiều gia đình.

Trong số các quốc gia tiếp nhận người lao động nước ngoài, Nhật Bản được coi là thị trường mơ ước của nhiều người lao động, trong đó có Việt Nam.

Về kinh tế:

      Nhật Bản có nền kinh tế lớn thứ ba toàn cầu (sau Mỹ và Trung Quốc) và là quốc gia có nền kinh tế - công nghiệp - tài chính thương mại - dịch vụ - khoa học kĩ thuật lớn đứng thứ hai trên thế giới (đứng sau Hoa Kỳ). Phần lớn sức mạnh kinh tế của Nhật Bản nằm trong ngành cơ khí chế tạo, trong đó có xe hơi. Mỗi năm Nhật Bản sản xuất trên dưới 10 triệu chiếc xe hơi các loại, một nửa trong số đó được xuất khẩu đi các quốc gia trên thế giới. Ngoài số xe sản xuất trong nước, ôtô của các công ty Nhật còn được lắp ráp và chế tạo tại các nhà máy ở nước ngoài với mức độ nội địa hóa tuỳ thuộc vào trình độ công nghiệp và chính sách của nước sở tại. Ngoài xe hơi, Nhật Bản cũng sản xuất và xuất khẩu nhiều xe tải, xe buýt và các phương tiện vận tải khác. Một lĩnh vực khác thu hút nhiều lao động nước ngoài tại Nhật Bản là ngành điện tử và thiết bị điện. Các sản phẩm được ưa chuộng gồm: các thiết bị nghe nhìn như radio, catset, đầu video, LCD, DVD, máy ảnh, máy quay video… Nhật Bản xuất khẩu nhiều thiết bị điện tử chính xác dùng trong ngành cơ khí chế tạo trên khắp thế giới, trong đó số người máy công nghiệp luôn chiếm phần lớn thị phần của thế giới. Nhật Bản còn sản xuất và xuất khẩu nhiều máy móc khác như máy văn phòng, máy tính… Thép, kim loại, các sản phẩm kim loại, hóa chất cũng là những sản phẩm mạnh của công nghiệp chế tạo NB.

Không chỉ thế, Nhật Bản còn được coi là cán cân thương mại và “kho” dự trữ ngoại tệ đứng hàng đầu thế giới với nhiều tập đoàn tài chính, ngân hàng. Tập đoàn tài chính Mitsubishi UFJ (Mitsubishi UFJ Financial Group) với số vốn ước tính lên đến 1.7 nghìn tỉ đô la Mỹ, những tập đoàn kinh doanh và công ty đa quốc gia như Sony, Sumitomo, Mitsubishi và Toyota sở hữu hàng tỉ và hàng nghìn tỉ đô la đang hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng, nhóm các nhà đầu tư hoặc dịch vụ tài chính như ngân hàng Sumitomo, ngân hàng Fuji, ngân hàng Mitsubishi, các định chế tài chính của Toyota và Sony… Do đó, nguồn vốn Nhật đầu tư ra nước ngoài rất nhiều, phần lớn cho vay, viện trợ tái thiết. Tháng 2-2014, Nhật Bản cũng được tờ Therichest đánh giá là một trong mười quốc gia có nền kinh tế phát triển từ nay cho đến năm 2030. Trong khi Mỹ có thể sẽ phải đối mặt với trình trạng đình trệ kinh tế thì những hoạt động kinh tế ngày càng sôi động của các đối tác thương mại tại Nhật Bản sẽ giúp quốc gia này an toàn ở vị trí top 10 trong những năm tới.

Nhu cầu tuyển dụng nhiều

        Những nhiều năm trở lại đây, sự sự già hoá dân số và tỷ lệ sinh thấp đã khiến Nhật Bản thiếu hụt trầm trọng nhân lực, nhất là lao động trong các công ty, tập đoàn sản xuất, chế tạo. Bình quân mỗi năm, Nhật Bản tiếp nhận trên 70.000 người nước ngoài vào làm việc với tư cách tu nghiệp sinh. Việt Nam có khoảng 30.000 lao động và tu nghiệp hiện đang làm việc và sinh sống tại hầu hết các tỉnh của Nhật Bản (trừ Hokkaido), tập trung chủ yếu tại các vùng như Gifu, Kanto, Ai-chi và Hiroshima. Đa số người lao động Việt Nam làm việc trong các lĩnh vực như điện tử, gia công cơ khí, may công nghiệp, chế biến thủy hải sản, nông nghiệp…  Ông Lê Văn Thanh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước cho biết: hàng năm, Việt Nam cử sang Nhật khoảng gần 10.000 thực tập sinh, kỹ sư, lao động tay nghề cao làm việc thuộc 63 nhóm ngành nghề khác nhau, đứng thứ 2 trong 15 quốc gia (sau Trung Quốc, vượt lên trên Indonesia, Philippines và Thái Lan) phái cử thực tập sinh sang Nhật. Số lượng tu nghiệp sinh được gửi sang đào tạo và làm việc tại Nhật Bản ngày một tăng dần về số lượng do nhu cầu tuyển dụng của các tập đoàn và việc tái thiết lại nền kinh tế tại một số vùng sau thảm họa động đất, sóng thần.

Thu nhập cao

        Với điều kiện kinh tế phát triển, cộng thêm sự thiếu hụt trầm trọng về nguồn nhân lực, Nhật Bản là một trong số ít quốc gia có mức thu nhập dành cho người lao động nước ngoài cao và ổn định.  Mức lương mà thực tập sinh được hưởng khi làm việc tại Nhật Bản tùy theo từng vùng và từng hợp đồng cụ thể. Những ngành như: cơ khí, xây dựng và nông nghiệp có mức lương tối thiểu từ 8,4 đến 10,8 USD/giờ (tùy vùng). Mức lương tham khảo từ 1.200 - 1.800 USD/tháng đối với tu nghiệp sinh, 1.500 - 2.500 USD đối với kỹ thuật viên cao cấp (tương ứng với trình độ CĐ và ĐH). Với mức thu nhập này, người lao động Việt Nam đã gửi về nước khoảng 500 triệu USD/năm, góp phần ổn định kinh tế đất nước, nâng cao đời sống từng hộ gia đình.

Với mức lương khá hấp dẫn, điều kiện, môi trường sống thuận lợi, hiện nay 35.000 tu nghiệp sinh Việt Nam ở Nhật Bản có thể hoàn toàn yên tâm về công việc của mình. Điều đáng mừng hơn là sau thảm họa động đất và sóng thần, các doanh nghiệp Nhật Bản đang ráo  riết tuyển dụng lao động cho các ngành nghề. Đặc biệt, ngành chế biến thực phẩm, may mặc, cơ khí, nhựa… đang thực sự được đẩy mạnh, rất cần thiết cho sự tái thiết lại đất nước Nhật Bản.

Văn hóa lao động Nhật Bản: Văn hóa của những người thành công

         Sẽ thật là thiếu sót nếu nói tới Nhật Bản lại không nói tới văn hóa, tác phong ứng xử và làm việc của người Nhật. Có thể, nhiều ngườ nước ngoài ban đầu sẽ ngoạc nhiên, thậm chí là khó chịu khi làm việc với người Nhật và có cảm tưởng rằng: người Nhật Bản thật quá cứng nhắc, nghiêm túc và thường có sự chuẩn bị chu đáo cho mọi tình huống có thể xảy ra.

Thật vậy, người Nhật Bản vốn lao động cần cù, có tinh thần trách nhiệm cao do đó năng suất lao động cao, với một tác phong rất công nghiệp trong công việc. Họ luôn tận tâm tận lực trong công việc, coi công việc của cơ quan tập thể như công việc của mình, nhiều khi họ làm việc không phải vì quyền lợi cá nhân của riêng mình. Người lao động Nhật bản rất chú ý đến giờ giấc và luôn cố gắng không để trễ giờ. Họ cho rằng đó đó là sự tôn trọng dành cho người đối diện và cho cả chính mình. Họ tôn trọng và sử dụng tốt nhất tất cả những giá trị vật chất được làm ra từ sức lao động và trí óc của con người. Chính vì vậy, người lao động tại Nhật Bản luôn được đối xử bằng sự nghiêm túc, tôn trọng và bình đẳng. Khi đã quen với môi trường làm việc, người lao động sẽ cảm nhận được những giá trị thực sự của công việc, lối sống qua công việc mình làm. Họ sẽ thấy và hiểu rằng: vì sao Nhật Bản từ một quốc gia đầy tang thương, đổ vỡ sau thế chiến thứ II lại có thể nhanh chóng vươn lên phục hồi và vươn lên tới vị trí hàng đầu thế giới.

        Không chỉ thế, giáo dục con cái theo cách người  Nhật cũng là điều được nhiều người nước ngoài học hỏi. Người Nhật không giáo dục con cái mình hưởng thụ những thứ đã có sẵn mà phải lao động, chịu khó và sáng tạo để tìm ra những thứ chưa có. Điều này lý giải vì sao hàng năm có nhiều gia đình nước ngoài sẵn sàng cho con du học tại Nhật để được rèn luyện những thói quen, nhân cách đáng quý – điều mà sau này sẽ góp phần không nhỏ vào sự thành công của mỗi con người.